Skip to main content

„Polacy walczący podczas Powstania Węgierskiego 1848-49” cz. IX – bitwa pod Csorną (13 czerwca 1849)

W maju 1849 roku powstał w Miszkolcu jednolity Legion Polski, którego dowódcą został Józef Wysocki (awansowany na generała dywizji). Oddział liczył ok 2600 żołnierzy: trzy bataliony piechoty, cztery kompanie ułanów i dwie części baterii. 31 maja 1849 roku Wysocki został mianowany dowódcą Armii Górnych Węgier.Csornai_ütközet_1849_jún_13

Jednak nowa formacja Wysockiego nie jednoczyła wszystkich polskich żołnierzy – Legion Polski nie wziął udziału m.in. 13 czerwca 1849 roku w bitwie pod Csorną. W węgierskiej dywizji pod dowództwem płk. Györgya Kmety służył mjr. Lipót Zsurmay (urodzony pod nazwiskiem Leopold Surmacki). Bitwa skończyła się węgierskim zwycięstwem, a także śmiercią dowódcy wojsk austriackich, gen. dyw. Franza Wyssa. W pewnym momencie walk, huzarzy Zsurmayego zaatakowali kawalerię cesarską, w szeregach której walczyły dwa pulki ułanów z Galicji, składające się z wielu Polaków. Według anegdoty mjr. Zsurmay najpierw nie bronią, ale słowami zaatakował swoich rodaków, dziwiąc się jak Polacy, „dzieci narodu tęskniącego za wolnością”, mogą walczyć z „narodem bijącym się o wolność”.

István Balázs

 

źródła: http://www.bibl.u-szeged.hu/bibl/mil/1848/kronologia.html

Foto: Wikipedia

Kovács István: „Egy a lengyel a magyarral”. A szabadságharc ismeretlen lengyel hősei. Budapest, 2014.

 

This slideshow requires JavaScript.

 

Parę ciekawostek związanych ze św. Władysławem, patronem Polonii węgierskiej

Tegoroczny Dzień Polonii Węgierskiej przypadł na 27 czerwca, czyli dokładnie na dzień imienin jej patrona (zazwyczaj święto obchodzone jest w niedzielę w okolicach tego dnia). Święty Władysław, bo o nim mowa, był węgierskim władcą urodzonym przez córkę Mieszka II. Patronuje on nie tylko węgierskiej Polonii, ale również m.in. Siedmiogrodowi, diecezji debreczyńsko-nyíregyháza’skiej, miastu Szekszárd oraz węgierskiej Straży Granicznej.

W dzień św. Władysława (lub niedzielę w okolicach 27 czerwca) odbywa się również odpust w Narodowej Świątyni w Mátravere bély-Szentkút, gdzie pielgrzymi przybywają m.in. konno! Według legendy woda ze źródła Szentkút ma właściwości lecznicze, a jej powstanie możemy zawdzięczać wierzchowcowi króla Władysława. Podczas ucieczki przed Kumanami, władca musiał przeskoczyć przez szeroką przepaść. Jego koń kopnął w skałę i w miejscu, gdzie kopyto zostawiło ślad, wytrysnęła krystalicznie czysta woda.

Z imieninami Władysława łączą się również elementy kultury ludowej… dotyczące pogody. Jeden przesąd mówi, że jeżeli 27 czerwca pada deszcz, to przez całe lato będzie zła pogoda. Powstało również powiedzonko, do sytuacji odwrotnej – kiedy pogoda jest nazbyt dobra. Jeżeli w dniu imienin patrona węgierskiej Polonii jest szczególnie gorąco, w związku z czym ktoś nie jest wstanie pracować (albo po prostu dopadło go lenistwo, ale dzień jest upalny), to można o nim powiedzieć „Władek usiadł mu na barana” (węg. „Felült Lackó a nyakára”).  A jak wiadomo z dodatkowym obciążeniem ciężko jest pracować 😉

Zrzut ekranu 2021-06-30 o 15.05.48
Foto: https://szentkut.hu/2019/06/18/szent-laszlo-bucsu-06-30/