Solidarność Walcząca i pierwsze (kontraktowe) wybory

solidarnosc_walczaca_logotyp

W czerwcu tego roku będzie 35. rocznica założenia Solidarności Walczącej, jednej z ważniejszych w PRL-u organizacji antykomunistycznej. W zbiorach Polskiego Instytutu Badawczego i Muzeum znajduje się około 70 numerów podziemnego pisma wydawanego przez Solidarność Walczącą. Z tej okazji PIBM rozpoczyna cykl krótkich notek przybliżających ważniejsze wydarzenia sprzed kilkudziesięciu lat przez pryzmat podziemnej bibuły.

Zapraszamy do lektury krótkiego cyklu poświęconego Solidarności Walczącej.

 

W czerwcu 1989 roku, po raz pierwszy po wielu latach, odbyły się w Polsce wolne (chociaż kontraktowe) wybory parlamentarne, w których kandydaci Komitetu Obywatelskiego („KO”; organizacji wyborczej Solidarności) odnieśli ogromne zwycięstwo. Mimo że część miejsc w sejmie zostało zagwarantowanych przedstawicielom koalicji komunistycznej, to przedstawiciele „KO” i kandydaci niezależni zajęli resztę parlamentu – zarówno 35% miejsc w Sejmie i 99% w Senacie. Zaistniała sytuacja zrodziła możliwość prawdziwej zmiany systemu, ponieważ opozycja została oficjalnie włączona do dyskursu politycznego. Jednak nie wszyscy wierzyli w to, że pakt z wrogiem może być solidną podstawą nowego, wolnego państwa.

Jeszcze przed obradami Okrągłego Stołu, które określiły formę transformacji, Kornel Morawiecki, lider Solidarności Walczącej oznajmił, że warunkiem rozpoczęcia negocjacji jest odejście gen. Jaruzelskiego i jego „ekipy” ze struktur rządzących. Nie miało znaczenia, że wspomniany wymóg nie został spełniony –  nikt nie zaprosił „SW” do dyskusji nad przyszłością państwa. Mimo chęci nadania tonu obradom, ta jedna z najradykalniejszych organizacji opozycji, nie była realną stroną w negocjacjach, mogła się jedynie biernie przyglądać ustaleniom z zewnątrz.

Podczas Okrągłego Stołu, Solidarność Walcząca nawoływała do bojkotu wyborów, twierdząc że nie będą one wolne, ponieważ koalicja komunistyczna i tak ma zagwarantowaną większość w Sejmie. Po podpisaniu porozumień, ten sam postulat „SW” wystosowała raz jeszcze, tym razem adresując go m.in. do młodych obywateli, którzy mieliby pierwszy raz pójść do urn. Organizacja zachęcała młodzież  do bojkotowania wyborów, które miały być obrazą suwerenności narodowej. Obywatele, którzy jednak chcieli wziąć udział w wyborach, zostali poproszeni o oddanie głosów na kandydatów niezależnych albo startujących z list „KO”.

mlodziez

 

9 kwietniu 1989 roku Morawiecki pisał o wolnych wyborach, jako jedynym i najważniejszym zadaniu, które stoi przed państwem polskim. Wtórowała mu Jadwiga Chmielowska (działaczka „SW”) twierdząc, że „Wolność jest albo jej nie ma”. Najbardziej interesująca wydaje się jedna z ostatnich uwag „SW” wygłoszona  przed wyborami, mówiąca że nie należy zastępować monopolu PZPR, nowym – Komitetu Obywatelskiego.

wolnosc

 

monopol

Ostatecznie okazało się, że zdanie Solidarności Walczącej nie miało większego znaczenia w transformacji kraju: przeprowadzono wybory i zawarto porozumienia, a nowy ustrój nie sprzyjał bezkompromisowym organizacjom, które zbyt mocno przywiązywały się do swoich idei. Dlatego „SW” zaczęła powoli podupadać, zamieniając się z organizacji pretendującej do aktywnego uczestnika życia politycznego, w żywą pamiątkę walki przeciw komunistycznej dyktaturze.

 

sw-36-21072017 sw-16-21072017
sw-26-21072017 sw-46-21072017
sw-56_21072017 sw - 66_21072017

„Polonia XXI wieku” – spotkanie z Polonią węgierską

20 marca 2017 roku w siedzibie Polskiego Instytutu Badawczego i Muzeum, wicemarszałek Maria Koc i wiceprzewodnicząca senackiej komisji spraw emigracji i łączności z Polakami za granicą senator Grażyna Sztark spotkały się z Polonią.

W pierwszej części spotkani nasi goście przedstawili obecną sytuację we wspieraniu przez senat RP Polonii na świecie. Później możliwe było zadawanie pytań przez publiczność. Moderatorem spotkania był dyrektor Polskiego Instytutu Badawczego i Muzeum, Piotr Piętka.

 

poloniaxxi1

poloniaxxi2

poloniaxxi3

poloniaxxi4

poloniaxxi10

poloniaxxi11

poloniaxxi5

poloniaxxi6
poloniaxxi12

poloniaxxi9

poloniaxxi7

poloniaxxi8

 

 

Na koniec budapeszteńskiej wizyty, panie senator wpisały się do naszej księgi pamiątkowej.

księga_gości_fb

Otwarcie wystawy „Od Wyszehradu do Wyszehradu”

20 marca 2017 roku w budynku Domu Poselskiego węgierskiego parlamentu, o godzinie 11.00 zainaugurowaliśmy wystawę  „Od Wyszehradu do Wyszehradu”.

Spotkanie otworzyła Rzecznik narodowości polskiej Halina Csúcs, następnie przemawiał dyrektor Polskiego Instytutu Badawczego i Muzeum Piotr Piętka oraz wiceprzewodniczący węgierskiego Zgromadzenia Narodowego János Latorcai . Jako ostatnia, głos zabrała dr Hanna Krajewska, dyrektor Archiwum Polskiej Akademii Nauk. Po oficjalnym otwarciu zaproszeni gości mogli zwiedzić wystawę i porozmawiać z jej twórcami z Archiwum Polskiej Akademii Nauk

Wystawa „Od Wyszehradu do Wyszehradu” została stworzona przez Archiwum Polskiej Akademii Nauk, a następnie przekazana Polskiemu Instytutowi Badawczemu i Muzeum. Mimo że do tej pory ekspozycja zwiedziła wiele miejsc, to nie dotarła jeszcze do węgierskiego Parlamentu. Za sprawą PIBM i Rzecznik narodowości polskiej Haliny Csúcs udało się zorganizować oficjalne otwarcie w Domu Poselskim węgierskiego Parlamentu.

 

parlament1

parlament2

parlament3

parlament21

parlament5

parlament6

parlament7

parlament20

parlament8

parlament22

parlament11

parlament9

parlament10

parlament12

parlament13

parlament15

parlament14

parlament16

parlament17

parlament18

Wizyta wicemarszałek Senatu Marii Koc i senator Grażyny Sztark w Budapeszcie

Niedawno, 20- 21 marca 2017 roku,  gościliśmy wicemarszałek Senatu Marię Koc oraz wiceprzewodniczącą senackiej komisji spraw emigracji i łączności z Polakami za granicą senator Grażynę Sztark. W programie wizyty były między innymi dwa wydarzenia ściśle związane z naszą statutową działalnością: oficjalne otwarcie wystawy „Od Wyszehradu do Wyszehradu” oraz spotkanie z Polakami mieszkającymi na Węgrzech pod tytułem „Polonia XXI wieku”.

 

Wizyta-ogolne3

Wizyta-ogolne1

Wizyta-ogolne4

Wizyta-ogolne5

Wizyta-ogólne2

Wizyta-ogolne6

Wizyta-ogolne7

Wizyta-ogolne9

Wizyta-ogolna8

 

Wiadomość dla Węgrów z okazji 15. marca

solidarnosc_walczaca_logotyp

 

W czerwcu tego roku będzie 35. rocznica założenia Solidarności Walczącej, jednej z ważniejszych w PRL-u organizacji antykomunistycznej. W zbiorach Polskiego Instytutu Badawczego i Muzeum znajduje się około 70 numerów podziemnego pisma wydawanego przez Solidarność Walczącą. Z tej okazji PIBM rozpoczyna cykl krótkich notek przybliżających ważniejsze wydarzenia sprzed kilkudziesięciu lat przez pryzmat podziemnej bibuły.

Zapraszamy do lektury krótkiego cyklu poświęconego Solidarności Walczącej.

 

Wiadomość dla Węgrów z okazji 15. marca

15 marca 1988, jak co roku, Węgrzy wyszli na ulice nie tylko po to aby świętować rocznicę Wiosny Ludów, ale również żeby zakomunikować władzy swoje niezadowolenie. Tym razem manifestacja była większa, niż dotychczas – na ulice wyszło 10 -15 tysięcy protestujących. Żądano m.in.demokracji przedstawicielskiej, wolnych wyborów, a także uznania 23 października (upamiętniającego rewolucję 1956) świętem narodowym.

 

zyczneia-1503-logo

 

Solidarność Walcząca z okazji 140. rocznicy Wiosny Ludów, poprzez krótką, dwujęzyczną notkę w kwietniowym numerze pisma, pokazała swoje wsparcie i pamięć o chwale nie tylko XIX-wiecznych bohaterów, ale także wyraziła solidarność z Węgrami współcześnie walczącymi o wolność kraju. Życzenia złożone przez redakcję Solidarności Walczącej kończą się słowami: „Razem skandujmy hasło marcowe podjęte na nowo w październiku 1956: NIEPODLEGŁOŚĆ! WOLNOŚĆ! PRZYJAŹŃ POLSKO – WĘGIERSKA!”.

 

 

sw-1503-logo-2

 

Pozostałe artykuły z cyklu:

35 – lecie powstania Solidarności Walczącej

III wizyta Jana Pawła II w Polsce